خلق الانسان » يعنى بعضى از مطالب اين خطبه در توصيف خلقت انسان است ، مقصود اين است كه از اين پس مطالبى را پيرامون خلقت انسان ايراد فرموده است . البته از اين عنوان مرحوم سيّد معلوم مىشود كه اين خطبه نيز به سرنوشت ساير خطبه ها گرفتار شده و مقدارى از آن تقطيع و حذف گرديده است . به هرحال حضرت در اين باره فرموده اند : مراحل خلقت انسان « اَمْ هَذَا الَّذِى اَنْشَأَهُ فِى ظُلُمَاتِ الاَْرْحَامِ ، وَشُغُفِ الاَْسْتَارِ ، نُطْفَةً دِهَاقاً ، وَعَلَقَةً مُحَاقاً ، وَجَنِيناً وَرَاضِعاً ، وَوَلِيداً وَيَافِعاً » ( بلكه شما را به چگونگى خلقت انسان يادآورى نمايم كه خدا او را در تاريكى رحمها و غلافهاى پرده ها بيافريد ، نطفه ريخته شده و خون بسته شده پنهان ، پس بچه اى گشت و سپس شيرخواره شد ، و از شير گرفته شد تا به سن احتلام و بلوغ رسيد . ) « انشأ » به معناى « اوجد » است . « ظلمات » جمع « ظلمة » است ، و « ظلمات الارحام » يعنى تاريكى هاى رحمها . « ام هذا الّذى انشأه فى ظلمات الارحام » يعنى بلكه اين انسانى كه خداوند او را در تاريكى هاى رحمها ايجاد فرموده است . « و شغف الاستار » ، اصل واژه « شُغُف » جمع « شَغاف » است ، « شغاف » به معناى آن پرده اى است كه مانند غلاف دور قلب را احاطه كرده است ، بعد به هر پرده اى كه مانند غلاف دور چيزى را احاطه كرده باشد نيز « شغاف » گفته اند كه از جمله آنها پرده اى است كه دور جنين را احاطه كرده است . پس « شغف الاستار » غلافهاى ساتر و پوشاننده هستند . ظاهراً كلام حضرت على ( عليه السلام ) اشاره به آيه شريفه اى است كه خلقت انسان را